Lektor na zajęciach metodą Callana mówi w tempie około 240 słów na minutę. Dla porównania – w zwykłej rozmowie native speaker wypowiada ich mniej więcej 150-180. To nie przypadek ani pośpiech, tylko fundament całego systemu – masz słyszeć angielski szybciej, niż zdążysz go przetłumaczyć w głowie. Brzmi intrygująco – i faktycznie, metoda Callana ma swoich zagorzałych zwolenników. Ma też jednak spore ograniczenia, o których mówi się rzadziej.
Twórcą metody jest Robin Callan, brytyjski nauczyciel, który w latach 60. uczył angielskiego we Włoszech i doszedł do wniosku, że tradycyjne nauczanie – czytanie, tłumaczenie, wkuwanie zasad gramatycznych – jest po prostu za wolne. W 1960 roku opracował własny system nauczania, a później otworzył szkołę w Cambridge. Dziś nad jakością i licencjonowaniem metody czuwa Callan Method Organisation, a lekcje metodą Callana prowadzą akredytowane szkoły na całym świecie – stacjonarnie i online. Co ciekawe, poza angielskim istnieje też wersja do nauki hiszpańskiego (Callan Espanol), choć to angielski pozostaje zdecydowanie głównym daniem.
Metoda Callana bazuje na tzw. metodzie bezpośredniej – podejściu do nauczania języków obcych, które kładzie nacisk na mówienie i rozumienie ze słuchu, całkowicie pomijając język ojczysty. Na zajęciach nie usłyszysz ani słowa po polsku. Nowe słownictwo lektor wyjaśnia po angielsku, gestem, przykładem – nigdy przez tłumaczenie.
Wyobraź to sobie tak – lektor zadaje pytanie. Dwa razy, szybko, bez pauzy na zastanowienie. “Is this a pen? Is this a pen?” I zanim zdążysz pomyśleć “jak to było z tym szykiem zdania” – już odpowiadasz, często z pomocą lektora, który podpowiada początek odpowiedzi. Pełnym zdaniem, nie pojedynczym słówkiem. “No, it isn’t a pen, it’s a pencil.”
I tak przez całą lekcję. Szacuje się, że uczeń mówi lub słucha przez około 80-95% czasu zajęć – to znacznie więcej niż na tradycyjnym kursie językowym, gdzie sporo minut pochłaniają ćwiczenia pisemne czy praca z podręcznikiem. Aktywny udział w zajęciach nie jest tu opcją, tylko warunkiem – lektor pyta każdego, po kolei lub losowo, więc nie da się “przesiedzieć” lekcji w milczeniu.
Drugi filar to systematyczna powtórka. Każde zajęcia zaczynają się od materiału z poprzednich lekcji, a ten sam materiał wraca kilkukrotnie w kolejnych tygodniach – aż odpowiedzi staną się automatyczne. To zresztą sedno całej metody – automatyzacja. Nie masz “wiedzieć, jak powiedzieć” – masz po prostu mówić, bez pośrednictwa polskiego w głowie.
A gramatyka? Jest, ale przemycona. Zasad gramatycznych nie omawia się tu w formie wykładu – przyswajasz je przez setki przykładów, trochę jak dziecko uczące się języka ojczystego. Lektor poprawia każdy błąd od razu, powtarzając poprawną wersję, więc nacisk na poprawność jest spory, tylko realizowany w praktyce, nie w teorii.
Pomimo faktu, że nie polecamy tej metody nie jest całkowicie pozbawiona zalet. Z naszych obserwacji wynika, że metoda faktycznie szybko poszerza zasób leksyki. Ciągłe powtarzanie i intensywny kontakt z językiem sprawiają, że nowe słownictwo zapada w pamięć, a rozumienie ze słuchu wyraźnie się poprawia. Osoby, które boją się odezwać po angielsku, bywają wręcz zaskoczone, że mówią od pierwszej lekcji – tempo nie zostawia miejsca na stres.
Tylko że na tym plusy w zasadzie się kończą. A luki, które metoda zostawia, trzeba potem nadrabiać we własnym zakresie – przede wszystkim gramatykę, której samo powtarzanie gotowych zdań nie ułoży w spójny system. I to jest moment, w którym nasza opinia rozjeżdża się z materiałami promocyjnymi tej metody.
Regularnie pytacie nas o kursy angielskiego metodą Callana i wolimy uczciwie wyjaśnić nasze stanowisko, niż dyplomatycznie milczeć. W naszej szkole nie prowadzimy zajęć tą metodą z dwóch zasadniczych powodów.
Błyskawiczne odpytywanie z gotowych, wciąż tych samych struktur na dłuższą metę okazuje się nużące i u wielu kursantów prowadzi do utraty motywacji. Pierwsze tygodnie bywają ekscytujące, ale gdzieś w okolicach kolejnego przerabiania tego samego materiału entuzjazm gaśnie. Taka wymiana zdań nie przypomina naturalnej, swobodnej konwersacji. W prawdziwej rozmowie nikt nie zadaje ci pytań w tempie karabinu i nie oczekuje odpowiedzi według skryptu. Rozmowa ma pauzy, dygresje, niespodziewane zwroty i właśnie na nie metoda Callana nie przygotowuje.
Odpowiedzi są z góry narzucone, więc uczysz się odtwarzać cudze zdania, a nie tworzyć własne. A przecież docelowo chodzi o to, żebyś umiał powiedzieć to, co ty myślisz własnymi słowami, ze swoim wahaniem, po swojemu. Twórcze operowanie językiem to umiejętność, którą trzeba ćwiczyć od początku.
Czy to znaczy, że metoda Callana nikomu nie pomoże? Nie – jeśli zależy ci głównie na osłuchaniu i szybkim budowaniu bazy słownictwa, może spełnić swoją rolę. Uważamy jednak, że ten sam efekt można osiągnąć bez jej ograniczeń.
W Demostenes pracujemy metodą komunikacyjną – również stawiamy na mówienie (tego elementu Callanowi akurat nie odmawiamy), ale w formie prawdziwych rozmów, dyskusji i scenek, w których sam budujesz wypowiedzi. Gramatyka nie jest tabu – lektor tłumaczy zasady wtedy, gdy są potrzebne, żebyś rozumiał, dlaczego zdanie wygląda tak, a nie inaczej, zamiast liczyć, że reguła “sama wejdzie” po setnym powtórzeniu. Do tego dochodzą tematy z życia, a nie z gotowego skryptu – bo motywacja trzyma się dłużej, kiedy rozmawiasz o rzeczach, które cię obchodzą.
Jeśli szukasz nauki angielskiego, która uczy rozmawiać, a nie recytować – zajrzyj na nasze kursy angielskiego, stacjonarne we Wrocławiu i online. A jeśli nie wiesz, od jakiego poziomu zacząć, sprawdź swój poziom angielskiego bezpłatnym testem. Metod nauki języka jest wiele – warto wybrać tę, przy której wytrzymasz dłużej niż trzy tygodnie.
